Kort antwoord: een 1000 uren kaars is een kaars in een glazen of kunststof houder die ongeveer duizend uur achter elkaar brandt, oftewel 41 dagen en 16 uur onafgebroken. Dat lukt door een zeer dunne lont te combineren met een grote hoeveelheid paraffine of vloeibare lampolie: de vlam blijft klein en het verbruik laag. Je komt hem vooral tegen als grafkaars of gedenklicht. Reken op een paar euro tot een tientje, te koop bij tuincentra, drogisterijen, bouwmarkten en uitvaartwinkels.
Hoe kan hij zo lang branden
Het zit niet in bijzondere was, maar in de verhouding tussen lont en brandstof. Een gewone huiskaars heeft een dikke lont en een grote vlam: veel licht, hoog verbruik. Bij een 1000 uren kaars is de lont juist minimaal. De vlam is daardoor klein, geeft weinig warmte en verbruikt maar een fractie per uur. Combineer dat met een volle houder en je komt uit op duizend branduren.
Dat zegt meteen wat je er niet van moet verwachten. Dit is geen sfeerkaars die een kamer verlicht; het is een klein, constant vlammetje ter grootte van een luciferkopje.
Haalt hij die duizend uur echt
Binnen, uit de tocht, komt hij daar meestal dicht bij in de buurt. Buiten valt het vaak tegen, en dat heeft vier vaste oorzaken:
- Regenwater. Zonder afdekkapje loopt de houder vol en dooft de vlam. Dit is verreweg de meest voorkomende reden dat een grafkaars vroegtijdig uitgaat.
- Wind. Op een open begraafplaats waait een kleine vlam makkelijk uit.
- Vorst. Bij strenge kou stolt de paraffine rond de lont en wordt de vlam kleiner of dooft hij.
- Een scheefgezakte lont. Dan smelt de was aan één kant weg en verzuipt de vlam in het restant.
Op een graf haalt een 1000 uren kaars daarom vaak eerder vijf tot zes weken dan de volle veertig dagen plus. Wie de opgegeven brandduur wil benaderen, kiest een uitvoering met deksel of zet de kaars in een grafiamp.
Waarvoor wordt hij gebruikt
- Op begraafplaatsen en gedenkplekken. Verreweg het grootste deel. Er blijft licht branden tussen twee bezoeken door.
- In kerken en bij herdenkingen. Constante vlam zonder dagelijks onderhoud.
- In de tuin of op het terras. Mits beschut geplaatst en met een kap tegen regen.
- Bij evenementen. Eén keer aansteken volstaat voor een lange periode.
Waar let je op bij de aankoop
Het belangrijkste staat op de verpakking: het aantal uren. Naast 1000-uursvarianten liggen er kaarsen van 100, 250 en 500 uur die er van buiten precies hetzelfde uitzien. Dat scheelt aanzienlijk.
Verder:
- Deksel of kapje. Voor buitengebruik het verschil tussen wel en niet halen.
- Glas of kunststof. Glas oogt beter, kunststof is steviger en breekt niet bij vorst.
- Vaste paraffine of vloeibare lampolie. Olie brandt schoner, maar is gevoeliger voor omvallen.
- Hervulbaar of niet. Sommige houders kun je opnieuw vullen, wat op termijn goedkoper is.
Veiligheid
Ook al is de vlam klein, het blijft open vuur. Zet de kaars op een onbrandbare ondergrond zoals steen, tegel of metaal, en houd afstand tot gordijnen, planten en papier. Laat hem binnenshuis niet dagenlang onbeheerd branden. De brandweer adviseert open vuur altijd te doven voordat je gaat slapen of het huis verlaat. Buiten geldt vooral: plaats hem zo dat hij niet kan omvallen door wind of dieren.
Regels op de begraafplaats
Wat je op een graf mag neerzetten, verschilt per begraafplaats en staat in het beheerreglement. Sommige gemeenten en parochies stellen eisen aan het formaat of verbieden open vuur helemaal. Dat is vooraf na te vragen bij de beheerder of terug te vinden bij de gemeente.
Meer achtergrond
Informatie over kaarsen en hun samenstelling staat op Wikipedia. Over paraffine als grondstof en de veiligheid daarvan publiceert het RIVM.
