Waarom je geheugen trainen op oudere leeftijd zo belangrijk is
Veel ouderen merken dat namen minder goed blijven hangen of dat ze vaker vergeten waar de bril ligt. Dat kan frustrerend zijn, maar het betekent niet dat je geheugen verloren is. De hersenen blijven je hele leven lang veranderbaar. Door ze bewust te blijven gebruiken, kun je geheugenproblemen vertragen en soms zelfs verbeteren.
Geheugentraining is geen ingewikkelde wetenschap. Het gaat vooral om kleine, haalbare gewoontes die je dagelijks toepast. Daarmee geef je je brein prikkels, net zoals je spieren sterker worden door regelmatig te bewegen.
Dagelijkse gewoontes die je geheugen ondersteunen
Geef je brein duidelijke structuur
Een opgeruimde omgeving helpt een opgeruimd hoofd. Leg belangrijke spullen zoals sleutels, bril en portemonnee altijd op dezelfde plek in huis. Gebruik bijvoorbeeld een schaaltje in de hal of een vaste la in de keuken. Door routines te creëren hoeft je geheugen minder te zoeken en blijft er ruimte over voor nieuwe informatie.
Schrijf vaste afspraken en terugkerende taken op in een agenda of kalender die op een zichtbare plek hangt. Het opschrijven zelf is al een vorm van geheugentraining, omdat je de informatie actief verwerkt.
Train je brein met bewuste aandacht
Veel dingen doen we op de automatische piloot. Juist door even stil te staan bij wat je doet, onthoud je beter. Noem bijvoorbeeld in gedachten hardop wat je aan het doen bent: ik leg de sleutels in het schaaltje bij de deur. Door woorden te koppelen aan handelingen, maak je het geheugenproces sterker.
Probeer bij nieuwe mensen hun naam direct een paar keer te herhalen in het gesprek. Je koppelt dan een gezicht aan een geluid en een situatie. Dat maakt de kans groter dat je de naam later terughaalt.
Beweging als brandstof voor je geheugen
Lichaamsbeweging heeft een direct effect op de doorbloeding van de hersenen. Een dagelijkse wandeling, rustig fietsen of wat lichte gymnastiek thuis kan al verschil maken. Tijdens het bewegen worden stofjes aangemaakt die de hersencellen beschermen en ondersteunen bij het vormen van herinneringen.
Combineer beweging met geheugenprikkels. Loop bijvoorbeeld een vaste route en probeer onderweg vijf dingen bewust te onthouden, zoals kleuren van deuren of namen van straten. Thuis probeer je ze in gedachten terug te halen.
Sociale en mentale prikkels voor een scherp brein
Blijf leren, ook buiten de schoolbanken
Nieuwe dingen leren is een krachtige manier om je geheugen te activeren. Dat hoeft geen moeilijke studie te zijn. Denk aan een nieuwe hobby, het leren van een kaartspel, een vreemde taal of het uitproberen van een ander recept. Elke keer dat je iets nieuws oefent, leg je verse verbindingen aan in je brein.
Lees regelmatig artikelen, boeken of tijdschriften over onderwerpen die je interesseren. Probeer daarna in je eigen woorden samen te vatten wat je hebt gelezen. Dat kan hardop, in een notitieboek of in een gesprek met iemand anders.
Zoek bewust het contact met anderen op
Gesprekken voeren is intensieve hersengymnastiek. Je moet luisteren, reageren, je mening vormen en soms herinneringen ophalen. Dat alles bij elkaar traint je geheugen op een natuurlijke manier. Plan daarom regelmatig momenten om iemand te bellen, een kop koffie te drinken of deel te nemen aan een activiteit in de buurt.
Door actief betrokken te blijven bij de wereld om je heen, blijft je geheugen niet alleen beter functioneren, maar vergroot je ook je gevoel van zinvol bezig zijn. Leren stopt niet na school; het gaat door zolang jij nieuwsgierig blijft.
